Beequation
เรียนรู้ › หัวข้อคณิตศาสตร์ประถม › เงิน
คู่มือรายหัวข้อ
เงิน
มูลค่าเงินไม่ใช่จำนวนเหรียญ เหรียญ 10 บาทหนึ่งเหรียญมีค่ามากกว่าเหรียญ 1 บาทห้าเหรียญ เด็กจึงต้องอ่านชนิดราคา รวมมูลค่า และแยกจำนวนที่จ่าย ราคาสินค้า และเงินทอน ทุกตัวอย่างราคาในหน้านี้เป็นสถานการณ์สมมติสำหรับฝึกคิด
เรียนเรื่องนี้เมื่อไร
ใช้กรอบหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุงคณิตศาสตร์ พ.ศ. 2560 เป็นแนวทาง โรงเรียนจัดลำดับบทได้ต่างกัน และบางโรงเรียน ป.1–ป.3 ใช้หลักสูตรใหม่ กิจกรรมเตรียมความพร้อมไม่ใช่ข้อสอบรายชั้น
| ชั้นเรียน | จุดเน้น |
|---|---|
| อนุบาล 3 | เล่นร้านค้าและจับคู่ของกับป้ายจำนวนเล็ก |
| ป.1 | ใช้เงินบาทเต็มจำนวนประกอบการบวกลบที่เรียน |
| ป.2 | จัดกลุ่มเงินและเปรียบเทียบจำนวนเป็นกิจกรรมเสริม |
| ป.3 | เงิน บาท สตางค์ การแลกเงินและบันทึกรายรับรายจ่าย |
| ป.4 | เชื่อมเงินกับการบวกลบทศนิยม |
| ป.5 | ใช้ร้อยละในราคา ส่วนลด และรายจ่าย |
| ป.6 | แก้ปัญหาร้อยละและวางแผนใช้เงินหลายขั้น |
เข้าใจทีละขั้น
1. บาทกับสตางค์
1 บาท = 100 สตางค์ ดังนั้น 25 สตางค์เท่ากับ 0.25 บาท และ 50 สตางค์เท่ากับ 0.50 บาท เงิน 12.50 บาทคือ 12 บาท 50 สตางค์ ส่วน 12.05 บาทคือ 12 บาท 5 สตางค์ แม้เหรียญ 5 สตางค์ไม่ใช่เหรียญที่ใช้ซื้อของทั่วไป จำนวนเงินลักษณะนี้อาจพบในข้อมูลราคาได้
2. รู้จักเหรียญที่ใช้จริง
เหรียญสำหรับฝึกมี 25 สตางค์ 50 สตางค์ 1 บาท 2 บาท 5 บาท และ 10 บาท อ่านมูลค่าก่อนดูขนาดหรือสี เพราะมีเหรียญหลายรุ่นอยู่ด้วยกัน เหรียญ 25 สตางค์ 4 เหรียญรวมเป็น 1 บาท เหรียญ 2 บาท 5 เหรียญรวมเป็น 10 บาท ดูชนิดเหรียญจาก กรมธนารักษ์ (เปิดในแท็บใหม่)
3. รวมเงินด้วยหน่วยเดียวกัน
มี 10 บาท 5 บาท 50 สตางค์ และ 25 สตางค์ รวมเป็น 15.75 บาท ตรวจเป็นสตางค์: 1,000 + 500 + 50 + 25 = 1,575 สตางค์ ไม่เอา 50 ไปบวกกับ 15 แล้วตอบ 65 บาท
4. ทอนด้วยการนับเพิ่มหรือลบ
พลอยซื้อสมุด 32.50 บาท จ่าย 50 บาท นับจาก 32.50 ถึง 40 เพิ่ม 7.50 และจาก 40 ถึง 50 เพิ่ม 10 รวมทอน 17.50 บาท อีกวิธีคือ 50.00 32.50 = 17.50 ตรวจว่าราคาและเงินทอนรวมเท่ากับเงินที่จ่าย
5. บันทึกเพื่อรู้ว่าเหลือเท่าไร
สมมติต้นมี 100 บาท ซื้ออาหาร 35 บาทและสมุด 18 บาท จ่ายรวม 53 บาท เหลือ 47 บาท ทำตารางวันที่ รายการ รับ จ่าย คงเหลือ ให้เด็กอธิบายว่าเงินเข้าเพิ่มยอดและเงินออกลดยอด การออมเป็นทางเลือกของครอบครัว ไม่เปรียบเทียบเงินค่าขนมของเด็กแต่ละคน
6. ราคาต่อหน่วยช่วยตัดสินใจ
สมุด 3 เล่มราคา 45 บาท เฉลี่ยเล่มละ 15 บาท ส่วนแพ็ก 4 เล่มราคา 64 บาท เฉลี่ยเล่มละ 16 บาท ถ้าเป็นสมุดคุณภาพเดียวกันแพ็กแรกถูกกว่าต่อเล่ม แต่ยังควรดูว่าต้องใช้กี่เล่มและมีเงินพอหรือไม่ ไม่จำเป็นต้องซื้อแพ็กใหญ่เสมอ
เล่นด้วยเหรียญจำลองได้ ถ้าใช้เหรียญจริงให้ผู้ใหญ่ดูแลและเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะกับเด็ก หลังคำนวณเงินทอนให้ตรวจราคา + เงินทอน = เงินที่จ่ายทุกครั้ง
จุดที่มักสับสน
- เหรียญมากชิ้นจึงต้องมีเงินมากกว่า: ให้เปลี่ยนเป็นหน่วยบาทแล้วเทียบ
- อ่าน 3.50 บาทเป็น 3 บาท 5 สตางค์
- ลบราคาจากยอดเงินผิดลำดับ หรือใช้เปอร์เซ็นต์ลดจากฐานผิด
กิจกรรมสั้น ๆ ที่บ้าน
- แลกสิบ: หาหลายวิธีรวมให้ได้ 10 บาท เช่น 5 + 5 และ 2 + 2 + 2 + 2 + 2
- ร้านบนโต๊ะ: ทำป้าย 8 บาทกับ 12 บาท ใช้เงินจำลอง 20 บาทซื้อทั้งสองชิ้นพอดี
- รวมสตางค์: ใช้เหรียญ 50, 25, 25 สตางค์รวมเป็น 1 บาท
- สมุดรายจ่าย: บันทึกรายการสมมติ 2 รายการแล้วหายอดคงเหลือ
โจทย์ท้าคิดจากอินดี้อินดี้ซื้อดินสอ 12.50 บาทกับสมุด 18.75 บาท จ่าย 50 บาท เธอได้เงินทอนเท่าไร ดูเฉลย
ราคาสินค้ารวม 12.50 + 18.75 = 31.25 บาท เงินทอน 50.00 31.25 = 18.75 บาท ตรวจว่า 31.25 + 18.75 = 50.00
ใบงานสำหรับฝึกต่อ
เลือกตามเรื่องที่เด็กเรียนแล้ว ไม่ต้องทำทั้งชุดในครั้งเดียว ให้เด็กเล่าวิธีคิดหนึ่งข้อก่อนเปิดเฉลย
รวมเงินเหรียญบาทและสตางค์ป.3, ป.4 · เหรียญ 25, 50 สตางค์ และ 1, 2, 5, 10 บาทดาวน์โหลด PDFฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก
อักษรเบรลล์ (BRF) (1 KB) · ข้อความเบรลล์ (3 KB) · ภาพนูนสัมผัส (PDF) (233 KB)
คำนวณเงินทอนป.3, ป.4 · ทอนจาก 20, 50 หรือ 100 บาทในร้านสมมติดาวน์โหลด PDFฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก
อักษรเบรลล์ (BRF) (2 KB) · ข้อความเบรลล์ (5 KB)
คำถามที่พบบ่อย
หนึ่งสลึงคือ 25 สตางค์ ในใบงานใช้ชื่อ 25 สตางค์เพื่อให้เห็นหน่วยตรงกัน
ใช้รายการสมมติหรือใบเสร็จที่ปิดข้อมูลส่วนตัวแล้วได้ แต่ไม่ให้เด็กทดลองโอนเงินจริงเพื่อทำโจทย์
ไม่จำเป็น ใบงานใช้ราคาเป็นขั้นละ 25 สตางค์จึงรวมและทอนได้ด้วยเหรียญที่ระบุ ไม่ตั้งกฎปัดเศษสำหรับร้านค้าจริง
ฝึกกับอินดี้
ฝึกความสัมพันธ์ของจำนวนผ่านรังผึ้งใน Beequation Kids เลือกคณิตคิดสบายเพื่อใช้ภาพจุดและคำใบ้เส้นจำนวนในด่านและการฝึก หรือเลือกไม่จับเวลาในด่านและโจทย์ประจำวัน