เรียนรู้ › หัวข้อคณิตศาสตร์ประถม › ข้อมูลและแผนภูมิ

คู่มือรายหัวข้อ

ข้อมูลและแผนภูมิ

ข้อมูลช่วยตอบคำถาม ส่วนตารางและแผนภูมิช่วยจัดข้อมูลให้อ่านได้ ก่อนนับความสูงของแท่ง ให้รู้ว่าถามใคร ถามอะไร หน่วยคืออะไร และแต่ละภาพหรือช่องแทนเท่าไร ตัวอย่างทั้งหมดในหน้านี้เป็นข้อมูลสมมติ ไม่ใช่ผลสำรวจจริงของเด็กไทย

เรียนเรื่องนี้เมื่อไร

ใช้กรอบหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุงคณิตศาสตร์ พ.ศ. 2560 เป็นแนวทาง โรงเรียนจัดลำดับบทได้ต่างกัน และบางโรงเรียน ป.1–ป.3 ใช้หลักสูตรใหม่ กิจกรรมเตรียมความพร้อมไม่ใช่ข้อสอบรายชั้น

เข้าใจทีละขั้น

1. ตั้งคำถามที่ตอบได้

ถามว่า ในกลุ่มนี้แต่ละคนเลือกผลไม้ที่ชอบที่สุดชนิดใด แล้วกำหนดให้เลือกคนละ 1 ชนิด ถ้าอนุญาตเลือกหลายชนิด ผลรวมจำนวนที่เลือกอาจมากกว่าจำนวนคน ต้องบันทึกกติกาด้วย ไม่สรุปแทนเด็กทั้งโรงเรียนจากคนกลุ่มเล็ก

2. ทำตารางก่อนวาด

สมมติกล้วยมีผู้เลือก 6 คน ส้ม 4 คน และฝรั่ง 2 คน รวม 12 คน ให้เขียนชื่อผลไม้กับจำนวนในตาราง แล้วค่อยวาดแผนภูมิแท่ง ชื่อแกนและหน่วย คน ทำให้ผู้ที่ไม่ได้ร่วมกิจกรรมอ่านได้โดยไม่ต้องถามผู้วาด

3. อ่านค่าของภาพ

ถ้ารูปผลไม้หนึ่งรูปแทน 2 คน รูป 3 รูปแทน 6 คน และรูปครึ่งรูปแทน 1 คน นับจำนวนภาพอย่างเดียวจะผิด ถ้าภาพแทนหลายคน ให้คูณตามค่ากำกับก่อนนำไปบวกหรือเปรียบเทียบ

4. มาตราส่วนของแท่งสำคัญ

แกนตั้งอาจเขียน 0, 2, 4, 6 ไม่ใช่ทุกช่องแทน 1 เริ่มจากศูนย์และใช้ช่วงห่างเท่ากันในแผนภูมิพื้นฐาน ถ้าส้ม 4 คนและกล้วย 6 คน กล้วยมากกว่า 2 คน ไม่ใช่มากกว่า 2 เท่า

5. กราฟเส้นติดตามการเปลี่ยนแปลง

บันทึกความสูงต้นถั่ววันจันทร์ 8 ซม. วันพุธ 11 ซม. วันศุกร์ 14 ซม. กราฟเส้นช่วยดูการเปลี่ยนตามวัน ระหว่างจันทร์กับศุกร์เพิ่ม 6 ซม. แต่ข้อมูลนี้ไม่ได้ยืนยันว่าทุกวันโตเท่ากัน เพราะไม่ได้วัดทุกวัน

6. วงกลมบอกส่วนของทั้งหมด

ถ้ามีผู้ตอบ 20 คน เลือกกิจกรรมอ่านหนังสือ 5 คน ส่วนนี้คือ 5/20 = ¼ = 25% ของทั้งหมด การอ่านแผนภูมิวงกลมต้องรู้ทั้งสัดส่วนและจำนวนรวม 25% ของสองกลุ่มที่มีขนาดต่างกันอาจเป็นจำนวนคนต่างกัน

จุดที่มักสับสน

• นับภาพแทนจำนวนจริงโดยไม่อ่านว่ารูปหนึ่งแทนกี่หน่วย
• คิดว่ามากกว่า 2 คนหมายถึงเป็น 2 เท่า
• ใช้ข้อมูลสมมติหรือกลุ่มตัวอย่างเล็กอ้างว่าเด็กทุกคนชอบเหมือนกัน

กิจกรรมสั้น ๆ ที่บ้าน

• แยกฝาขวด: จัดตามสีแล้วทำตารางจำนวน
• ผลไม้คนละหนึ่งเสียง: สำรวจในครอบครัวตามตัวเลือกที่ทุกคนเข้าใจ
• เปลี่ยนสัญลักษณ์: จากหนึ่งภาพแทน 1 ชิ้น เปลี่ยนเป็นหนึ่งภาพแทน 2 ชิ้นโดยจำนวนจริงเท่าเดิม
• อ่านข่าวจำลอง: วาดแท่ง 6 กับ 4 แล้วอธิบายว่าต่างกัน 2 ไม่ใช่ 2 เท่า

ใบงานสำหรับฝึกต่อ

เลือกตามเรื่องที่เด็กเรียนแล้ว ไม่ต้องทำทั้งชุดในครั้งเดียว ให้เด็กเล่าวิธีคิดหนึ่งข้อก่อนเปิดเฉลย

อ่านแผนภูมิแท่งป.4, ป.5 · เปรียบเทียบจำนวนผู้เลือกผลไม้จากข้อมูลสมมติดาวน์โหลด PDF

ฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก

อักษรเบรลล์ (BRF) (1 KB) · ข้อความเบรลล์ (2 KB) · ภาพนูนสัมผัส (PDF) (34 KB)

คำถามที่พบบ่อย

เรียนต่อเรื่องที่เชื่อมกัน

แจ้งข้อผิดพลาด