Beequation
เรียนรู้ › หัวข้อคณิตศาสตร์ประถม › ทศนิยมและร้อยละ
คู่มือรายหัวข้อ
ทศนิยมและร้อยละ
ทศนิยมขยายค่าประจำหลักไปทางขวาของจุด ส่วนร้อยละหมายถึงจำนวนต่อ 100 จึงเชื่อมกับเศษส่วนและเงินได้ เช่น 0.25 = = 25% หน้านี้ใช้จุดทศนิยมและจุลภาคคั่นหลักพัน: 1,250.75
เรียนเรื่องนี้เมื่อไร
ตารางนี้ใช้กรอบหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุงคณิตศาสตร์ พ.ศ. 2560 โรงเรียนอาจเรียงบทต่างกัน โดยเฉพาะ ป.1–ป.3 ที่ใช้หลักสูตรใหม่ ให้เลือกตามเรื่องที่ลูกกำลังเรียน
| ชั้นเรียน | จุดเน้น |
|---|---|
| อนุบาล 3 | ยังไม่ใช้สัญลักษณ์ทศนิยมหรือร้อยละ |
| ป.1 | เตรียมด้วยการรวมสิบและค่าประจำหลัก |
| ป.2 | ทบทวนหน่วยและการแบ่งกลุ่ม |
| ป.3 | อ่านเงินแบบมีจุด แยกบาทและสตางค์ |
| ป.4 | ทศนิยมไม่เกิน 3 ตำแหน่ง เปรียบเทียบและบวกลบ |
| ป.5 | คูณหารทศนิยมและโจทย์ร้อยละ |
| ป.6 | ร้อยละหลายขั้นและความสัมพันธ์กับเศษส่วน |
เข้าใจทีละขั้น
1. อ่านค่าของแต่ละหลัก
2.35 คือ 2 หน่วย 3 ส่วนสิบ และ 5 ส่วนร้อย อ่านว่า สองจุดสามห้า ไม่อ่านส่วนทศนิยมเป็นสามสิบห้าโดยไม่อธิบายค่า ส่วน 2.05 มี 0 ส่วนสิบกับ 5 ส่วนร้อย เงิน 2.05 บาทจึงเป็น 2 บาท 5 สตางค์
2. ศูนย์ท้ายทศนิยมไม่เปลี่ยนค่า
0.5 = 0.50 เพราะ 5 ส่วนสิบเท่ากับ 50 ส่วนร้อย เปรียบเทียบ 0.5 กับ 0.35 โดยเขียน 0.50 กับ 0.35 จะเห็นว่า 0.5 มากกว่า อย่านับจำนวนเลขหลังจุดเพื่อสรุปว่าใครมากกว่า
3. บวกโดยวางจุดตรงกัน
12.50 + 7.75 = 20.25 บาท ให้รวมส่วนร้อยกับส่วนร้อย ส่วนสิบกับส่วนสิบ แล้วทดเมื่อครบสิบ ถ้าคิดเป็นสตางค์ จะเป็น 1,250 + 775 = 2,025 สตางค์ ซึ่งเท่ากับ 20.25 บาท เป็นอีกทางตรวจที่ไม่ต้องเดาตำแหน่งจุด
4. คูณหารแล้วตรวจขนาด
2.4 3 = 7.2 เพราะมี 24 ส่วนสิบ 3 กลุ่ม รวม 72 ส่วนสิบ ส่วน 7.2 3 = 2.4 ใช้ความสัมพันธ์กลับกันตรวจได้ การคูณด้วย 10 ทำให้ค่าของทุกหลักมากขึ้นสิบเท่า เช่น 2.35 10 = 23.5 ไม่ใช้คำว่าเติมศูนย์เป็นกฎสำหรับทุกจำนวน
5. ร้อยละคือส่วนจากร้อย
25% ของ 80 บาทคือ 25/100 80 = 20 บาท หรือคิด ของ 80 ถ้าสินค้าราคา 80 บาทลด 25% จะลด 20 บาทและจ่าย 60 บาท ต้องแยกจำนวนที่ลดกับราคาหลังลด
6. ระวังฐานที่ใช้คิด
ส่วนลด 10% สองครั้งไม่ได้เท่ากับลด 20% เสมอ ตัวอย่างราคา 100 บาท ลดครั้งแรกเหลือ 90 บาท ครั้งที่สองลด 10% ของ 90 คือ 9 บาท จ่าย 81 บาท รวมลด 19 บาท ใช้เมื่อเด็กเข้าใจร้อยละพื้นฐานแล้ว
ให้ลูกบอกก่อนว่าเปอร์เซ็นต์นี้คิดจากจำนวนใด เขียนจำนวนเต็มหรือราคาตั้งต้นไว้เหนือภาพแถบ จะช่วยไม่ให้สลับเงินที่ลดกับเงินที่จ่าย
จุดที่มักสับสน
- คิดว่า 0.35 มากกว่า 0.5 เพราะ 35 มากกว่า 5
- ตั้งบวกชิดขวาแต่จุดทศนิยมไม่ตรงกัน
- ตอบ 20 บาทเมื่อโจทย์ถามราคาหลังลดจาก 80 บาทลง 25% ซึ่งต้องตอบ 60 บาท
กิจกรรมสั้น ๆ ที่บ้าน
- ตลาดจำลอง: ทำป้าย 12.50 บาทกับ 7.75 บาทแล้วหายอดรวม
- ตารางร้อย: ระบาย 25 ช่องจาก 100 ช่องแล้วจับคู่กับ
- เรียงบัตร: เรียง 0.05, 0.5, 0.55 จากน้อยไปมาก
- ลดราคา: ตั้งราคา 200 บาท หาส่วนลด 10% ได้ 20 บาทและราคาจ่าย 180 บาท
โจทย์ท้าคิดจากอินดี้อินดี้เตรียมสมุดราคา 240 บาท ร้านลด 25% เธอต้องจ่ายเท่าไร ดูเฉลย
25% คือ ส่วนลดจึงเป็น 240 4 = 60 บาท ราคาหลังลด 240 60 = 180 บาท ตรวจด้วย 75% ของ 240 = 180 และ 180 + 60 = 240
ใบงานสำหรับฝึกต่อ
เลือกเฉพาะส่วนที่เด็กเคยเรียน ใช้ของจริงหรือภาพช่วยได้ หลังทำให้เลือกหนึ่งข้อมาเล่าว่าตรวจอย่างไร
ส่วนสิบและส่วนร้อยป.4, ป.5 · เขียนเศษส่วนเป็นทศนิยมดาวน์โหลด PDFฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก
อักษรเบรลล์ (BRF) (2 KB) · ข้อความเบรลล์ (3 KB)
หาร้อยละของจำนวนป.5, ป.6 · ใช้ 10%, 25% และ 50% เป็นจุดเริ่มดาวน์โหลด PDFฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก
อักษรเบรลล์ (BRF) (1 KB) · ข้อความเบรลล์ (3 KB)
คำถามที่พบบ่อย
เป็นจำนวนเดียวกัน รูปเขียนเงินนิยมแสดงสองตำแหน่งเพื่อแยกบาทกับสตางค์
มีความหมายเดียวกัน ร้อยละ 20 เขียนเป็น 20%
ไม่ใช่ 0.5 ชั่วโมงคือครึ่งชั่วโมงหรือ 30 นาที ดังนั้น 1.5 ชั่วโมงคือ 1 ชั่วโมง 30 นาที
ฝึกกับอินดี้
ฝึกความสัมพันธ์ของจำนวนผ่านรังผึ้งใน Beequation Kids เลือกคณิตคิดสบายเพื่อใช้ภาพจุดและคำใบ้เส้นจำนวนในด่านและการฝึก หรือเลือกไม่จับเวลาในด่านและโจทย์ประจำวัน