Beequation
เรียนรู้ › หัวข้อคณิตศาสตร์ประถม › การนับและค่าประจำหลัก
คู่มือรายหัวข้อ
การนับและค่าประจำหลัก
เด็กอาจท่องเลขได้ยาว แต่ยังไม่แน่ใจว่าของบนโต๊ะมีกี่ชิ้น การนับต้องจับคู่คำบอกจำนวนกับของทีละชิ้น และรู้ว่าจำนวนสุดท้ายบอกทั้งหมด ส่วนค่าประจำหลักช่วยให้เขียนจำนวนมากได้ด้วยเลขโดดเพียง 0–9 เลข 4 ใน 40 มีค่า 40 แต่เลข 4 ใน 400 มีค่า 400
เรียนเรื่องนี้เมื่อไร
ตารางนี้ใช้กรอบหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุงคณิตศาสตร์ พ.ศ. 2560 โรงเรียนอาจเรียงบทต่างกัน โดยเฉพาะ ป.1–ป.3 ที่ใช้หลักสูตรใหม่ ให้เลือกตามเรื่องที่ลูกกำลังเรียน
| ชั้นเรียน | จุดเน้น |
|---|---|
| อนุบาล 3 | จับคู่และนับของจากการเล่น เปรียบเทียบมากกว่า น้อยกว่า |
| ป.1 | จำนวน 0–100 หลักหน่วยและหลักสิบ |
| ป.2 | จำนวนถึง 1,000 หลักร้อย จำนวนคู่และคี่ |
| ป.3 | จำนวนถึง 100,000 และรูปกระจาย |
| ป.4 | จำนวนมากกว่า 100,000 และค่าประมาณ |
| ป.5 | ใช้ค่าประจำหลักกับทศนิยมและการคำนวณ |
| ป.6 | ใช้จำนวนและค่าประมาณตรวจโจทย์หลายขั้น |
เข้าใจทีละขั้น
1. นับของโดยไม่ตกหล่น
วางฝาขวด 8 ฝา ให้ลูกเลื่อนฝาที่นับแล้วไปอีกฝั่ง พอพูดถึง 8 ให้ถามว่ามีทั้งหมดเท่าไร จากนั้นกระจายฝาให้ห่างกันแล้วถามอีกครั้ง จำนวนยังเป็น 8 เพราะไม่ได้เพิ่มหรือนำออก การเรียงยาวขึ้นไม่ได้ทำให้จำนวนมากขึ้น
2. รวมสิบแล้วตั้งชื่อหลัก
มัดหลอด 10 อันเป็นหนึ่งมัด วาง 4 มัดกับหลอดเดี่ยว 7 อัน จะได้ 47 = 40 + 7 อ่านว่าสี่สิบเจ็ด ให้เด็กสลับ 1 มัดเป็นหลอดเดี่ยว 10 อันแล้วตรวจว่าจำนวนรวมไม่เปลี่ยน แนวคิดนี้ใช้ต่อในการทดและการกระจาย
3. ศูนย์มีหน้าที่
405 = 400 + 5 เลข 0 ในหลักสิบบอกว่าไม่มีสิบที่เหลือแยกอยู่ ถ้าเขียน 45 จะกลายเป็น 4 สิบกับ 5 หน่วย ให้ทำตารางร้อย สิบ หน่วยแล้ววางบัตรเลข ไม่ข้ามช่องที่เป็นศูนย์ คำว่าเลขโดดหมายถึงสัญลักษณ์หนึ่งตัว ส่วนจำนวนอาจเขียนด้วยหลายตัว
4. เปรียบเทียบจากหลักที่มากที่สุด
เปรียบเทียบ 3,407 กับ 3,470: หลักพันและหลักร้อยเท่ากัน แต่หลักสิบเป็น 0 กับ 7 จึงได้ 3,407 < 3,470 ไม่ต้องดูหลักหน่วยต่อ จุลภาคใน 3,407 ช่วยแบ่งกลุ่มหลักพัน ไม่ใช่จุดทศนิยม
5. ค่าประมาณมีจุดหมาย
ปัด 2,468 เป็นจำนวนเต็มร้อย ได้ 2,500 เพราะอยู่ห่าง 2,500 เพียง 32 แต่ห่าง 2,400 ถึง 68 ถ้าปัดเป็นจำนวนเต็มสิบจะได้ 2,470 จึงต้องอ่านก่อนว่าโจทย์ต้องการหลักใด ค่าประมาณเหมาะกับตรวจความสมเหตุสมผล แต่ไม่แทนจำนวนเงินที่ต้องจ่ายจริง
ให้เด็กบอกทั้งจำนวนมัดและค่าของมัด เช่น 4 มัดของสิบมีค่า 40 ไม่ถามเพียงว่าเลขไหนอยู่ซ้ายหรือขวา
จุดที่มักสับสน
- อ่าน 405 เป็น 45: กลับไปวางบัตรเลขในตารางหลัก
- คิดว่าจำนวนที่เขียนยาวกว่าต้องมากกว่าเสมอ: กฎนี้ใช้กับจำนวนนับที่ไม่มีศูนย์นำหน้า แต่ใช้ตรง ๆ กับทศนิยมไม่ได้
- ปัดทุกหลักพร้อมกัน: เริ่มจากระบุหลักที่ต้องการแล้วพิจารณาค่าข้างเคียง
กิจกรรมสั้น ๆ ที่บ้าน
- ร้านฝาขวด: ขอของ 16 ชิ้นแล้วให้จัดเป็นหนึ่งสิบกับหกหน่วย
- บัตรสลับหลัก: ใช้ 2, 5, 0 สร้างจำนวนสามหลัก 250 และ 520 แล้วอธิบายค่าของ 5
- เส้นจำนวน: วาง 38 ระหว่าง 30 กับ 40 แล้วบอกว่าใกล้ด้านใด
- นักสืบศูนย์: อ่าน 604 และ 640 พร้อมวาดรูปกระจาย
โจทย์ท้าคิดจากอินดี้อินดี้เก็บเมล็ดดอกไม้ไว้ 3 ถุง ถุงละ 10 เมล็ด และมีอีก 8 เมล็ด เธอมีทั้งหมดเท่าไร ถ้าเพิ่มอีก 2 เมล็ดจะจัดถุงได้กี่ถุง ดูเฉลย
3 10 + 8 = 38 เมล็ด เมื่อเพิ่ม 2 จะมี 40 เมล็ด จัดได้ 4 ถุง ถุงละ 10 ตรวจย้อนว่า 4 10 = 40 และ 40 2 = 38
ใบงานสำหรับฝึกต่อ
เลือกเฉพาะส่วนที่เด็กเคยเรียน ใช้ของจริงหรือภาพช่วยได้ หลังทำให้เลือกหนึ่งข้อมาเล่าว่าตรวจอย่างไร
เติมจำนวนที่หายไปถึง 100ป.1, ป.2 · นับเพิ่มหรือลดตามแบบรูปดาวน์โหลด PDFฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก
อักษรเบรลล์ (BRF) (2 KB) · ข้อความเบรลล์ (4 KB)
หลักสิบและหลักหน่วยป.1, ป.2 · แยกจำนวนสองหลักเป็นสิบกับหน่วยดาวน์โหลด PDFฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก
อักษรเบรลล์ (BRF) (2 KB) · ข้อความเบรลล์ (5 KB)
หลักร้อย หลักสิบ หลักหน่วยป.2, ป.3 · เขียนจำนวนไม่เกิน 999 ในรูปกระจายดาวน์โหลด PDFฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก
อักษรเบรลล์ (BRF) (2 KB) · ข้อความเบรลล์ (4 KB)
ค่าประมาณของจำนวนป.4, ป.5, ป.6 · ประมาณเป็นจำนวนเต็มสิบ ร้อย และพันดาวน์โหลด PDFฉบับตัวอักษรใหญ่ · ฉบับอ่านสะดวก
อักษรเบรลล์ (BRF) (2 KB) · ข้อความเบรลล์ (6 KB)
คำถามที่พบบ่อย
เลือกสิ่งที่มีและเด็กจับต้องได้ สิ่งสำคัญคือเห็นว่า 10 หน่วยแลกเป็น 1 สิบ ไม่ต้องซื้ออุปกรณ์เฉพาะ
ไม่ต้อง นิ้วช่วยเชื่อมจำนวนกับปริมาณ ค่อยชวนมองเป็นกลุ่มเมื่อเด็กพร้อม
หน้านี้ใช้เลขอารบิก 0–9 เพื่อให้ตรงกับใบงานและแอป การอ่านเขียนเลขไทยให้ฝึกตามงานที่ครูมอบหมาย
ฝึกกับอินดี้
ฝึกความสัมพันธ์ของจำนวนผ่านรังผึ้งใน Beequation Kids เลือกคณิตคิดสบายเพื่อใช้ภาพจุดและคำใบ้เส้นจำนวนในด่านและการฝึก หรือเลือกไม่จับเวลาในด่านและโจทย์ประจำวัน